پنجشنبه شب به دعوت یکی از دوستان به تماشای اولین اجرای گروهی استندآپ کمدی ایرانی در سالن خاطره انگیز فیرویو تئاتر جایی که دوره دوم جشنواره شب نمایش تورنتو در آن برگزار شد نشستم وشاهد اجراهای استند آپ کمدی گروهی چهارنفره از کمدین های کمتر شناخته شده در تورنتو بودیم.
ابتدا دوست دارم گزارش مختصری در مورد این رویداد بدهم و سپس کمی در مورد استندآپ کمدی صحبت خواهم کرد:
اجرا با کمی تاخیر به دلیل دیر رسیدن بعضی مهمانان و انتظار برای آن ها در ساعت 7 و 25 دقیقه شروع شد اما این تاخیر باعث کم شدن انرژی تماشاگران و اجرا کنندگان نشد.
در آغاز، مجری و برگزار کننده این رویداد “یاشا خضوعی” که خودش از بازیگران و کارگردانان فعال تئاتر در تورنتو است روی صحنه حاضر شد و با کم شدن همهمه تماشاگران شروع به صحبت کرد. یاشا کمدین ها را یک به یک با زبانی طنز و دستمایه قراردادن ویژگی های ظاهری یا رفتاری آن ها معرفی کرد و تماشاگران را دعوت کرد اجرای آن ها را ببینند.
سالن تقریبا جای خالی نداشت و این موضوع باعث خوشحالی بود. کمدین ها پیش از ورود با تصویر و موسیقی ای که احتمالا خودشان انتخاب کرده بودند وارد صحنه می شدند و به شخصه ترجیح می دادم، این تصاویر و موسیقی را طوری انتخاب می کردند که مربوط به اجرایشان باشد اما اینطور نبود.
برای هنرمندان حرفه ای اجرا در سالنی مملو از تماشاگر سخت و انرژی بر است و برای هنرمندانی که تازه وارد این عرصه شدند قطعا اجرا در مقابل 220 تماشاگر کار خیلی دشواری بوده است. به همین دلیل توقع می رفت که کمدین ها تمرکز و ریتم شان را از دست بدهند. تماشاگران سعی می کردند با تشویق ها و خنده شان با کمدین ها همراه شوند.
از تفسیر تک به تک اجراها خودداری می کنم . قطعا هر اجرایی نکات مثبت و منفی خودش را در دل دارد و شروع چنین حرکتی قطعا می تواند در آینده باعث رشد و عمیق تر شدن شوخی های کمدین ها شود. موضوع کمدی برای فرهنگ ما ایرانیان همیشه چالش ناراحتی عده ای خاص و برافروختگی را در پی داشته است و حساسیت های زیادی را برمی انگیزاند و همین موجب می شود که کمدین ها جسارت بیان موضوعات مختلف را به دلیل ترس از واکنش مخاطب نداشته باشند. به شخصه هیچ چیز یا کسی را مقدس نمی دانم و به نظرم شوخی محرکی است که آدم ها مجبور می کند از زاویه ای دیگر، به موقعیت های زندگی خودشان نگاه کنند. زاویه ای که خیلی هم جدی نیست. پس کمدین باید این مرز را بشکند و شجاعانه در برابر واکنش های احتمالی مخاطبان بایستد.
تنها چیزی که کمی من را از این اجرا دلسرد کرد ترس بیش از حد کمدین ها از مخاطب شان بود و این باعث شده بود که در اجراهایشان به موضوعات دم دستی و بی خطر از نظر اجتماعی بپردازند. موضوعاتی که اگرچه باعث خنده لحظه ای ممکن است بشوند اما تاثیری در آینده فکری نخواهند داشت و مانند دارو مسکن مقطعی ای است که کمی درد روزگار ما را برای زمان اندکی کاهش می دهد. نوشتن کمدی قطعا نیازمند روبرو شدن با خود واقعی هنرمند است. خود واقعی کمدین با تمام ضعف ها و قوت هایش و امیدوارم در آینده این گروه نو پا بیشتر با موضوعات جسورانه روبرو باشیم.
در پایان قصد دارم کمی در مورد استند آپ کمدی که یکی از شیوه های مدرن هنرهای اجرایی است صحبت کنم.
استندآپ کمدی یکی از فرمهای محبوب هنرهای نمایشی است که در آن کمدینها با استفاده از شوخیهای خلاقانه و گاهی اوقات طنز تلخ، مخاطبان را به خنده وادار میکنند. این نوع کمدی معمولاً در قالب نمایشهای زنده اجرا میشود و کمدین با استفاده از تجربیات شخصی، مشاهدههای روزمره و مسایل اجتماعی، موضوعات مختلفی را به شوخی میگیرد.
تاریخچه استندآپ کمدی به اوایل قرن بیستم برمیگردد، زمانی که این فرم از کمدی در ایالات متحده و بریتانیا رواج پیدا کرد. در آن زمان، کمدینهایی مانند چارلی چاپلین و باستر کیتون با استفاده از طنز فیزیکی و موقعیتهای کمیک، مخاطبان را سرگرم میکردند.
استندآپ کمدی امروزی بیشتر به شکل مونولوگ یا تکگویی است که کمدین به طور مستقیم با مخاطبان خود صحبت میکند. این سبک از کمدی نیازمند تسلط بر زبان بدن، زمانبندی مناسب و درک عمیق از روانشناسی مخاطب است.
امروزه استندآپ کمدی در سرتاسر جهان طرفداران زیادی دارد و فستیوالها و مسابقات مختلفی برای آن برگزار میشود. کمدینهای مشهور مانند دیو چپل، ايمي شومر و کریس راک با اجراهای خود در سطوح بینالمللی شناخته شدهاند و توانستهاند مخاطبان زیادی را جذب کنند.
استندآپ کمدی نه تنها یک فرم سرگرمکننده است، بلکه به کمدینها این امکان را میدهد که به مسایل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بپردازند و با استفاده از طنز، به نقد و بررسی این موضوعات بپردازند. به همین دلیل استندآپ کمدی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای هنر معاصر شناخته میشود.
استندآپ کمدی واقعاً یک فرم سرگرمکننده و تأثیرگذار است. کمدینها با شوخیهای خود میتوانند مخاطبان را به فکر فرو ببرند و حتی دیدگاههای جدیدی را ارائه دهند. آیا شما علاقهمند به استندآپ کمدی هستید یا کمدین خاصی را دنبال میکنید؟